Kitap Okuma Alışkanlığı Oluşturmak ve Okumanın Devamlılığını Sağlamak

Eğer bir şekilde bu yazı karşınıza çıktıysa siz de okumak üzerine düşünen bizlerdensiniz demektir. Kendini bildi bileli okumayı seven ve bir şeyler okumadan geçirdiği her dönem bunun pişmanlığını yaşayan birisi olarak kendi okuma alışkanlığımı nasıl tekrardan rayına oturtabildiğimden bahsetmek istiyorum. Eğer siz de "Ben eskiden çok okurdum, şimdi ne oldu?" diyorsanız ya da "Artık okumaya bir noktadan başlamalıyım!" diyorsanız umarım ki bu yazı size de okuma yolculuğunuzda destek olur.

Kaybettiğimiz Okuma Alışkanlığımızı Nasıl Yeniden Kazanabiliriz?

Öncelikle şunu kabul etmek gerek ki hayat koşuşturması içerisinde her dönem aynı şekilde kitap okuyamayabiliyoruz. Zaman zaman artan sorumluluklar yüzünden ne yazık ki okuma zamanımızdan kısmamız gerekebiliyor. Eğer okuma alışkanlığımıza sıkı sıkıya bağlıysak ve ne olursa olsun ayrı kalmak istemiyorsak, hayat tempomuzun en yoğun olduğu zamanlara dahi birkaç sayfa okumayı sıkıştırabiliriz. Tabii ki bunun için kitap okumayı vazgeçemediğimiz bir alışkanlık haline getirebilmek ve bu alışkanlığımıza fırsatlar yaratabilmek oldukça önemli.

Lisans eğitimim boyunca akademik okumalara günler ayırırken kendi seçimim olan ve sırf okumak istediğim için elime aldığım kitaplara neredeyse hiç zaman ayıramıyordum. Her gün derslerim bitip de eve geldiğimde kitaplığımda henüz kapağı hiç açılmamış, hiç okumak için heveslenemediğim kitaplarımla bakışıp derin bir pişmanlık hissediyordum. Mezuniyetim sonrasında kitaplarıma ve onlara ayırabileceğim fazlaca zamana kavuşabilmiş olmak bana inanılmaz bir mutluluk verdi. Ancak bu sefer de kaybettiğim okuma alışkanlığımı geri kazanabilmek için çok fazla çaba harcamamın gerekebileceğini farkettim. İlk zamanlarda okumayı tercih ettiğim her kitap mezun olduğum bölümler ile ilgili kitaplardı ve daha didaktik tarzda yazılmış olan bu kitapları hızlı okumam ve okurken keyif almam oldukça zor oluyordu. Bunu söyleyerek kitap okuma alışkanlığımızı geri kazanabilmek için ilk önerimi de veriyorum;

📚 Gerçekten ilgi çekici olan ve bir sonraki sayfada neler olacağı konusunda merak uyandıran Doğru Kitap seçimi.

Kitabın doğrusu yanlışı yoktur aslında. Herkes neyi beğeniyorsa, hangi yazarı, hangi tarzı okumayı tercih ediyorsa onu okuyabilir. Ama doğru zamanda okunan doğru kitap bence vardır. Bazen o dönemdeki duygusal durumumuza çok iyi gelen bir kitap çıkar karşımıza, ya da belki bir kitap uzun süredir veremediğimiz bir karar için bize yol gösterici olur. Bazen de en gerekli olduğu zamanda seçilmiş o Doğru Kitap kaybettiğinizi düşündüğünüz alışkanlığınızı yeniden inşa etmekte size destek olur.

Kitap okumaya uzun bir aradan sonra geri dönüyorsanız ya da bu yolun daha en başındaysanız okumaya devam etmek için fazla emek harcamanızı gerektiren kitaplar çok da iyi tercihler olmayabilirler. Okumak için kitabı her elinize aldığınıza birkaç sayfadan fazla okuyamadığınız ve bitirmenin haftalar aldığı kitaplar motivasyonunuzu kırabilir. Bunun yerine sayfalarını hızlı çevirebildiğiniz, okurken sıkılmadığınız ve bitse artık dedirtmeyen kitaplar çok daha iyi birer başlangıç olacaktır. Bir oturuşta sizi tatmin edecek kadar sayfa okuyabildiğinizi ya da başladığınızda zamanın nasıl geçtiğini farketmediğiniz kitaplar bence güzel birer ilk adım olabilir. Bu da bizi ikinci öneriye getiriyor;

📚 Okumaya başlarken kendinize hedefler koyun.

Her konuda olduğu gibi bence kitap okurken de hedefler koymak oldukça önemli. Okuma stilinize göre bu hedef bir oturuşta okumayı planladığınız sayfa sayısı ya da kitap okuyarak geçirmek istediğiniz süre olabilir. "Ben bugün 2 saat kitap okudum." ya da "Ben bugün 100 sayfa kitap okudum." cümlelerinden hangisi sizi tatmin ediyorsa hedefinizi de ona göre seçmelisiniz. Ben kendime sayfa sayısı hedefleri koymaktan daha çok hoşlanıyorum. Kitap okumaya ara verdiğimde ya da o gün için kitabımı kapatırken ayracın önünde ve arkasında kalan sayfaların kalınlıklarına bakarak ne kadar ilerlediğimi görmek beni mutlu ediyor. Bu yüzden önceliğim 1 gün içinde hedeflediğim sayfa sayısına ulaşmak oluyor, sonrasında ise kitabın gidişatına ve benim ayırabileceğim zamana göre dilediğim kadar devam ediyorum.

Hedefleri belirlerken gerçekçi ve her gün ulaşılabilir hedefler koymak oldukça önemli. Hedeflerinize ulaşamadığınız tek bir gün bile motivasyonunuzu beklemediğiniz şekilde olumsuz etkileyebilir. Haftasonları ya da boş vaktin daha bol olduğu dönemlerde ulaşılabilir okuma hedeflerine daha yoğun olan günlerde ulaşmak mümkün olmayabilir. Bu sebeple en yoğun günde bile ulaşılabilir bir hedef koymak size "Bu yolu doğru yürüyorum." hissi verecektir. Ulaşması zor şekilde belirlenmiş hedefler zamanınızın ya da isteğiniz az olduğu günlerde kitap okumaya başlamanıza da engel olabilir ancak daha kolay hedefler bunu hızlıca tamamlayabilirim diye düşündürerek sizi okumaya teşvik edebilir.

📚 Kendinize uygun okuma ortamını bulun.

Kitap okumayı tercih ettiğiniz ortamın özellikleri de yine tamamen sizin tercihlerinize göre şekillenmelidir. Eğer dikkatiniz kolay dağılıyorsa ilk başlarda kalabalık ve uyaranın fazla olduğu yerlerden kaçınmayı düşünebilirsiniz. Oturduğunuz koltuğun rahatlığı, bulunduğunuz ortamın ışıklandırması, arkada çalan müzik ya da belki de etrafınızdaki sessizlik. Bunlar gibi bir sürü etmen kitap okuma sürenizi ve okuma veriminizi etkileyebilir. Çok hareketli bir ortam eğer odağınızı tamamen kitaba vermenizi engelliyorsa kendinizi aynı sayfayı tekrar tekrar okur halde bulabilirsiniz, ki bu da bir süre sonra oldukça can sıkıcı bir hal alabilir. Birkaç denemeyle kendiniz için en uygun okuma ortamını bulabilirsiniz. Sonrasında da yanında eğer seviyorsanız şöyle güzelinden bir kahveyle, oldukça keyifli bir okuma yapabilirsiniz ☕️

📚 İlerlemenizi takip edin ve okuduğunuz kitapları kaydedin.

İlerlemenizi takip etmek özellikle okuma eylemini bir alışkanlığa çevirme aşamasında oldukça önemli. İstikrarla tekrarlanan eylemler bir süre sonra alışkanlığa dönerler. Bir oturuşta kaç dakika ya da kaç sayfa okuduğunuzu kaydetmek ve bunu sürekli olarak yapmak okuma devamlılığınızı olumlu etkileyebilir. Geri dönüp kaydettiklerinizi incelediğiniz zaman hedeflerinizi ne şekilde değiştirebileceğiniz ile ilgili de fikir sahibi olabilirsiniz. Hangi tarz kitapları okumanızın daha uzun sürdüğünü ya da hangi günler daha fazla okuyabildiğinizi bu şekilde kayıt tutarak görebilir ve okuma alışkanlığınızı bu verilerle şekillendirebilirsiniz.

İlerlemenizi takip edebileceğiniz birden fazla yöntem de mevcut. Kitaplığınızda kitapları okuma sıranıza göre yerleştirebilir ve içlerine o kitabı okuduğunuz zaman aralığı, bir oturuşta okuduğunuz sayfa sayısı gibi bilgileri yazdığınız kağıtlar koyabilirsiniz, bu amaç için bir excel dosyası oluşturabilir ve detayları bu şekilde takip edebilirsiniz, varolan uygulamalar arasından size en uygun olanını seçip ilerlemenizi uygulama üzerinden takip edebilirsiniz.

Ben özellikleri bakımından bana en uygun olan uygulamayı bulduktan sonra düzenli bir şekilde bu uygulamayı kullanmaya başladım. Hangi gün ne kadar okuyabildiğimi görmek ve istatiksel özetler benim için oldukça faydalı oluyor. Bir süre sonra sonra kitapları sadece okumuş olmak için okuyup rafa kaldırmak istemediğimi farkedip kitapları bitirince kısa ya da uzun değerlendirme yazıları yazmaya başladım. Bu sayede okuduğum kitapları gerçekten özümseyebildiğimi hissediyorum. Aynı zamanda bir sonraki kitabımı seçerken daha kendime uygun tercihlerde bulunmamda da yazdığım yazıların büyük katkısı oluyor. Ama bu tabi ki tercihi bir şey ve alışkanlık oluşturmak için kesinlikle yapılması gereken bir şey değil. Sadece bir alışkanlık ile başlayıp bunu hayatınızın çok önemli bir parçası haline getirebileceğinizi gösterebilmek amacıyla kendimden bir örnek. Her okuyan kesinlikle de yazmak zorunda değildir.

Kitap okumak benim için bir kişinin kendisine verebileceği en güzel hediyelerden birisi. Kendi hayatımızda ya da yakın çevremizdeki kişilerde göremeyeceğimiz şeyleri kitaplarda öğrenebilir, tecrübe etme imkanımız olmayan şeyleri kitaplardaki karakterlerin gözlerinden yaşayabiliriz. Bu hediye tamamen size ait. Ne okumak istediğiniz, nasıl okumak istediğiniz... Hepsi tamamen sizin kararınız. Ve edebiyat uçsuz bucaksız kocaman bir evren.